Bir evcil hayvan sahiplenmek, eve yeni bir canlı dahil etmekten çok daha fazlasıdır. Bir köpek, kedi, kuş ya da başka bir hayvan hayatınıza girdiğinde günlük rutininiz, yaşam alanınız ve sorumluluklarınız da değişir. Bu nedenle sahiplenme kararını yalnızca hayvanın sevimli görünüşüne göre değil, onun ihtiyaçlarını uzun yıllar boyunca karşılayıp karşılayamayacağınızı düşünerek vermek gerekir.
Peki evcil hayvan sahiplenmeden önce nelere dikkat edilmeli?
Bu kararı vermeden önce yaşam koşullarınızı, zamanınızı, bütçenizi ve sahiplenmek istediğiniz hayvanın ihtiyaçlarını birlikte değerlendirmeniz, hem sizin hem de hayvanın daha sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürmesine yardımcı olur.
Evcil hayvanlar kısa süreli bir heves değildir. Bir hayvan sahiplendiğinizde onun beslenmesinden sağlık kontrollerine, yaşam alanından günlük bakımına kadar pek çok sorumluluğu üstlenmiş olursunuz.
Özellikle kedi ve köpeklerde bu sorumluluk yıllarca devam edebilir. Bu nedenle kendinize şu soruları sormanız faydalı olur:
Bu sorulara gerçekçi cevaplar vermek, sahiplenme sonrasında yaşanabilecek uyum problemlerinin önüne geçebilir.
Bir hayvanın ihtiyaç duyduğu yaşam alanı türüne, yaşına, boyutuna ve karakterine göre değişir.
Örneğin küçük bir apartman dairesinde yaşayan biri için ev ortamına kolay uyum sağlayabilecek bir kedi farklı bir seçenek olabilirken, yüksek egzersiz ihtiyacı olan bir köpeğin günlük hareket ihtiyacını karşılamak daha fazla planlama gerektirebilir.
Evde balkon, bahçe veya açık alan bulunması da tek başına yeterli değildir. Güvenlik önlemlerinin alınması gerekir.
Pencereler, balkonlar, elektrik kabloları, temizlik ürünleri, küçük ve yutulabilecek nesneler ile bazı ev bitkileri evcil hayvanlar açısından risk oluşturabilir. Hayvan eve gelmeden önce bu noktaları kontrol etmek iyi bir başlangıçtır.
Evcil hayvan seçerken yalnızca hangi hayvanı daha çok sevdiğinizi düşünmek yerine, onun ihtiyaçlarının sizin yaşam tarzınızla ne kadar örtüştüğünü değerlendirin.
Kediler genellikle bağımsız hayvanlar olarak bilinse de bu, bakıma ihtiyaç duymadıkları anlamına gelmez.
Mama ve su düzeni, kum kabının temizliği, tırmalama ihtiyacı, oyun, veteriner kontrolleri ve güvenli bir yaşam alanı kedinin temel ihtiyaçları arasındadır.
Ayrıca bazı kediler insanlarla yoğun iletişim kurmayı severken bazıları daha sakin ve mesafeli olabilir. Hayvanın karakterini tanımaya çalışmak, birlikte yaşayacağınız sürecin daha rahat ilerlemesini sağlar.
Köpeklerde günlük hareket ve sosyal etkileşim ihtiyacı özellikle önemlidir. Irk, yaş, sağlık durumu ve bireysel karaktere göre egzersiz ihtiyacı değişebilir.
Köpek sahiplenmeden önce günlük yürüyüş ve oyun için ayırabileceğiniz zamanı, eğitim sürecini ve evinizin koşullarını değerlendirin.
Bir köpeğin yalnızca mama ve su ihtiyacını karşılamak yeterli değildir. Düzenli hareket, eğitim, sosyalleşme ve insanlarla sağlıklı iletişim kurabilmesi de yaşam kalitesinin önemli parçalarıdır.
Sahiplendiğiniz hayvanın sağlık geçmişini mümkün olduğunca öğrenmeye çalışın. Yaşı, geçirdiği hastalıklar, uygulanan aşılar, parazit uygulamaları ve varsa mevcut sağlık sorunları hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir.
Yeni bir hayvan sahiplendiğinizde veteriner hekim kontrolü planlamak da doğru bir adımdır. Veteriner hekim, hayvanın genel sağlık durumunu değerlendirerek yaşına ve ihtiyaçlarına uygun bakım konusunda bilgi verebilir.
Özellikle yavru hayvanlarda beslenme, aşı ve parazit uygulamaları gibi konuların veteriner hekimin önerileri doğrultusunda takip edilmesi gerekir.
Evcil hayvanların beslenme ihtiyaçları yaşlarına, türlerine, boyutlarına ve sağlık durumlarına göre değişebilir.
Bu nedenle yalnızca uygun fiyatlı veya hayvanın sevdiği bir mamayı seçmek yerine, hayvanın ihtiyaçlarına uygun beslenme planını araştırmak gerekir.
Mama değişikliklerinin de mümkün olduğunca kontrollü yapılması önemlidir. Özel bir sağlık durumu veya beslenme ihtiyacı söz konusuysa veteriner hekimin görüşü alınmalıdır.
Taç Petshop gibi evcil hayvan ürünleri ve bakım ihtiyaçları konusunda hizmet veren işletmelerden ürün seçenekleri hakkında bilgi alınabilir; ancak özellikle sağlık ve beslenmeyle ilgili özel durumlarda son karar veteriner hekimin değerlendirmesine göre verilmelidir.
Hayvanınız eve gelmeden önce temel ihtiyaçlarını hazırlamak adaptasyon sürecini kolaylaştırır.
Kedi için örneğin;
gibi ürünler gerekebilir.
Köpeklerde ise;
gibi ihtiyaçlar hayvanın özelliklerine göre değişebilir.
Burada önemli olan çok fazla ürün satın almak değil, gerçekten ihtiyaç duyulan ürünleri doğru seçmektir.
Yeni sahiplenilen hayvanlar özellikle ilk dönemlerde çevrelerini merak ederek evin farklı noktalarını keşfetmeye çalışabilir.
Bu nedenle evde küçük bir güvenlik kontrolü yapmak gerekir. Elektrik kabloları, açık pencereler, balkonlar, temizlik malzemeleri, ilaçlar ve hayvanın ulaşabileceği tehlikeli nesneler kontrol edilmelidir.
Kediler için balkon ve pencere güvenliği ayrıca önem taşır. Köpeklerde ise kapıların ve dışarı çıkış noktalarının güvenli olması gerekir.
Bir hayvanı sahiplendiğiniz ilk gün her şeyin hemen yoluna girmesini beklemeyin.
Yeni ortam, farklı kokular, insanlar ve günlük rutin hayvan için başlangıçta stres yaratabilir. Bazı hayvanlar kısa sürede alışırken bazıları daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir.
İlk günlerde sakin ve güvenli bir ortam oluşturmak, hayvanı zorlamamak ve kendi hızında çevresini keşfetmesine izin vermek daha sağlıklı bir yaklaşım olabilir.
Özellikle geçmişi bilinmeyen veya travmatik deneyimler yaşamış hayvanlarda sabırlı olmak büyük önem taşır.
Evcil hayvan sahiplenmek aile kararıysa, bakım sorumluluklarının önceden konuşulması yararlı olur.
Mama vermek, suyu değiştirmek, yürüyüşe çıkarmak, kum kabını temizlemek, veteriner randevularını takip etmek ve günlük ilgiyi sağlamak gibi görevlerin kimin tarafından yapılacağı belirlenebilir.
Böylece hayvanın bakımının tek bir kişinin üzerinde kalmasının önüne geçilir.
Bir hayvanı gördüğünüz anda ona bağlanmanız son derece doğal. Ancak sahiplenme kararının yalnızca o anki duygularla verilmesi, ilerleyen dönemde hem hayvan hem de sahip açısından zorlayıcı sonuçlar doğurabilir.
Öncelikle hayvanın ihtiyaçlarını, kendi yaşam koşullarınızı ve uzun vadeli sorumluluğunuzu değerlendirin.
Eğer kararınızdan eminseniz, hayvanın nereden sahiplendirildiğini ve sağlık durumunu araştırın. Mümkünse hayvanın geçmişi hakkında bilgi edinin ve gerekli veteriner kontrollerini planlayın.
Sahiplenme kararından önce şu listeyi gözden geçirebilirsiniz:
✓ Hayvanın bakım ihtiyaçlarını araştırdım.
✓ Evimin güvenliğini kontrol ettim.
✓ Mama ve bakım giderlerini karşılayabilecek bütçem var.
✓ Günlük bakım için yeterli zamanım var.
✓ Veteriner kontrollerini düzenli olarak yaptırabilirim.
✓ Tatil ve seyahat dönemlerinde bakım planım var.
✓ Evde yaşayan diğer kişiler bu kararı destekliyor.
✓ Hayvanın uzun yıllar sürecek sorumluluğunu kabul ediyorum.
Bu maddelerin büyük bölümüne gönül rahatlığıyla "evet" diyebiliyorsanız, sahiplenme sürecine daha hazırlıklı başlayabilirsiniz.
Evcil hayvan sahiplenmek, günlük hayatınıza yeni bir sorumluluk eklerken aynı zamanda güçlü bir bağ kurma fırsatı da sunar. Ancak bu bağın sağlıklı şekilde kurulabilmesi için sahiplenme kararının bilinçli verilmesi gerekir.
Doğru hayvanı seçmekten güvenli bir yaşam alanı hazırlamaya, beslenmeden veteriner kontrollerine kadar birçok ayrıntı baştan düşünülmelidir.
Unutulmaması gereken en önemli nokta ise şudur: Bir hayvanı sahiplenmek geçici bir karar değil, onun yaşamı boyunca devam edecek bir sorumluluktur.
Bu nedenle karar vermeden önce araştırın, ihtiyaçları öğrenin ve hem kendi yaşamınıza hem de sahipleneceğiniz hayvanın ihtiyaçlarına uygun bir plan oluşturun.
